Cách doanh nghiệp kiếm tiền & tạo giá trị cho xã hội
Mua cổ phiếu bản chất là góp vốn cho doanh nghiệp làm ăn.
Vấn đề cần giải quyết
Mua cổ phiếu bản chất là góp vốn cho doanh nghiệp làm ăn và tạo ra giá trị cho bạn. Mỗi doanh nghiệp tồn tại đều phải giải quyết được một bài toán nào đó cho xã hội và sinh lời từ việc thực hiện tốt điều này. Sai lầm kinh điển của nhà đầu tư mới là mua cổ phiếu theo "ba chữ cái" mà không biết công ty đó sản xuất cái gì, bán cho ai. Bạn không thể định giá hay nắm giữ một thứ mà bạn mù mờ về cách nó tạo ra tiền.
Câu hỏi cốt lõi
Mô hình kinh doanh của doanh nghiệp là gì?
Họ làm gì để kiếm tiền (Bán hàng, sản xuất, gia công, hay cung cấp dịch vụ)? Khách hàng trả tiền cho họ là ai?
Họ có lợi thế cạnh tranh mà không đối thủ nào sao chép được không?
Đây được gọi là "Moat - con hào kinh tế" (Ví dụ: Độc quyền phân phối, rào cản công nghệ, thương hiệu mạnh).
Họ có giải quyết tốt các vấn đề xã hội không (Chuẩn ESG)?
(ESG là tiêu chuẩn đo lường sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Gồm E - Môi trường: không xả thải bừa bãi; S - Xã hội: đãi ngộ tốt, không bóc lột lao động; G - Quản trị: lãnh đạo minh bạch, không tư lợi. Một công ty dù lãi nhiều nhưng vi phạm ESG thì về dài hạn sẽ đối mặt với rủi ro pháp lý và sự tẩy chay cực lớn).
Tìm thông tin này ở đâu?
Hãy bắt đầu từ các nguồn dữ liệu công khai và có độ tin cậy cao.
Báo cáo thường niên
Nguồn tài liệu quan trọng và chính thống nhất.
Website doanh nghiệp
Cung cấp tài liệu thuyết trình dành cho nhà đầu tư (Investor Presentation), giúp hình dung nhanh về chuỗi giá trị của công ty.
Báo cáo phân tích lần đầu
Thường được các công ty chứng khoán như SSI, VNDirect, Vietcap... thực hiện rất chi tiết về mô hình kinh doanh, vị thế và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp.
Báo cáo chiến lược / Báo cáo ngành
Giúp có cái nhìn tổng quan về bối cảnh vĩ mô và chu kỳ ngành mà doanh nghiệp đang hoạt động.
Ghi nhớ
Tư duy về doanh nghiệp theo hướng này sẽ giúp bạn dễ hình dung và phân tích tác động đối với doanh nghiệp hơn khi bất kỳ một tin tức vĩ mô mới nào xuất hiện trên thị trường.
Bạn cần đạt được gì?
Có thể giải thích trôi chảy cách công ty kiếm tiền cho một đứa trẻ 10 tuổi hiểu (theo triết lý của Warren Buffett - "If you can't explain how a company makes money to a 10-year-old, you probably shouldn't own it").